Nguyên vẹn một chiếc tổ chim
- 4 ngày trước
- 3 phút đọc
Phan Trọng Hiếu
XC, 31-05-2026
Đầu mùa hè, chúng tôi đi thăm đền thờ Thánh Nguyễn Minh Không, thường được biết đến với danh vị Lý triều Quốc Sư, ở Ninh Bình. Phía sau đền có một khoảnh vườn không lớn lắm, nhưng được bố trí trồng cây thuốc để ghi nhớ công ơn của Thánh Nguyễn như vị tổ nghề thuốc đông y ở thế kỷ 11-12.
Ở vùng này có một giống trà hoa vàng đặc hữu, có danh pháp khoa học riêng là Camellia Cucphuongensis (Kondo & Parks, 2014). Nghe người địa phương nói đây là giống quý của trời đất nhờ Thánh Nguyễn chỉ cho người dân biết mà làm thuốc. Chính vì vậy, trong mảnh vườn của đền Thánh trồng khá nhiều cây trà hoa vàng lớn bé khác nhau.
(Lúc chúng tôi đi thăm đã sang hè, nắng nóng nung người đúng như lời bài thơ “Vào Hè” của cụ Dương Bá Trạc. Cây trà chỉ còn lác đác rất ít hoa. Nhiều cây bị nắng táp khô cả lá trên cao.)
Tình cờ, có người phát hiện ra một chiếc tổ chim được đan rất khéo léo trên một cây trà hoa vàng. Kỳ diệu ở chỗ, tổ nằm ở vị trí thấp gần sát đất, trên một cây trà khá bé. Chính là tổ chim trong hình bên dưới. Sự nguyên vẹn của tổ chim cho thấy trứng đã được ấp nở an toàn và chim đã rời tổ bay đi tới thiên nhiên tự do!
Trẻ em ở nông thôn thường đều biết hoặc đã từng chơi với tổ chim trong thiên nhiên. Tổ chim có nhiều loại, hình dáng và vật liệu rất khác nhau, nhưng phổ biến đan bằng cỏ cây khô nên hay có màu giống màu đất. Nếu nhìn thoáng qua, có thể sẽ không phát hiện được.
Thiên nhiên nói chung và tổ chim nói riêng có giá trị hết sức đặc biệt đối với sự hình thành và nuôi dưỡng trí tưởng tượng. Sự nguyên vẹn đẹp đẽ của tổ chim khiến tôi liên tưởng tới quá trình tìm kiếm nền tảng logic trọn vẹn của những lâu đài nguy nga của tư duy, để rồi tính bất toàn gây ra bối rối, trong khi trí tưởng tượng thì cứ tiếp tục lớn lên (Hoàng, 2026).
Bác Bói Cá gợi ý: Thử lấy các tổ bỏ đi mà còn trọn vẹn đẹp đẽ này xử lý sạch sẽ, rồi biến thành thứ quà tặng của thiên nhiên sinh động xem sao?!
Tôi đang loay hoay thử, chưa thành công nhưng có vẻ không đến nỗi bó tay. Biết đâu, một cách làm hợp lý lại trở thành một sáng kiến thô sơ, và lại dẫn đến “giao tiếp thiên nhiên” thì hay! Khi đó tiếp cận trực giác sẽ giúp học sinh thành phố trầm trồ trước công phu của chim bố mẹ khi xây dựng tổ ấm bảo vệ trước nắng mưa giữa trời. Cũng giống như cách con người giúp nhau trong công việc, cuộc sống mà tôi mới tình cờ biết được (Anh, 2026).
References
[1] Kondo, K., & Parks, C. R. (2014). A chromosome study in three species of Vietnamese Camellia. Chromosome Botany, 9(4), 121-122. https://doi.org/10.3199/iscb.9.121
[2] Hoàng, N. M. (2026). Trí tưởng tượng: Giá trị của sự bất toàn. https://www.xomchim.com/vi/post/tri-t%C6%B0%C6%A1-ng-t%C6%B0%C6%A1-ng-gi%C3%A1-tr%E1%BB%8B-c%E1%BB%A7a-s%E1%BB%B1-b%E1%BA%A5t-to%C3%A0n
[3] Anh, T. T. M. (2026). Chương trình máy tính Bayesvl: Từ thuật toán thống kê đến nhịp cầu ngoại giao khoa học. https://vjst.vn/chuong-trinh-may-tinh-bayesvl-tu-thuat-toan-thong-ke-den-nhip-cau-ngoai-giao-khoa-hoc-86721.html
Bình luận