Điều hướng biên giới: Cơ hội và thách thức trong du lịch xuyên biên giới

Nguyễn Thị Quỳnh Yến

Đại học Ritsumeikan Asia Pacific 

03-04-2025

So Flower Kingfisher exchanged his beautiful outfit for several kilograms of fish caught by the Pelicans. I retail that catch and earn a profit enough for this whole year.

Trích “Flower Kingfisher”; Wild Wise Weird [1]

Du lịch xuyên biên giới, liên quan đến việc đi lại qua các ranh giới quốc tế, đóng một vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, trao đổi văn hóa và hợp tác khu vực. Tuy nhiên, nó cũng đặt ra những thách thức riêng, bao gồm sự khác biệt về quy định, sự chênh lệch về cơ sở hạ tầng và các chính sách kinh tế ảnh hưởng đến dòng khách du lịch. Việc giải quyết hiệu quả những vấn đề này có thể tăng cường lợi ích của du lịch xuyên biên giới đồng thời giảm thiểu những hạn chế của nó.

Các khu vực được bảo vệ dọc theo biên giới quốc tế minh họa cho sự phức tạp của du lịch xuyên biên giới. Bất chấp sự gần gũi về địa lý và sự tương đồng về sinh thái, số lượng du khách có thể thay đổi đáng kể do sự khác biệt về cơ sở hạ tầng, chiến lược tiếp thị và chính sách quản lý biên giới. Ví dụ, Mayer và cộng sự [2] đã kiểm tra các mô hình du lịch giữa các công viên quốc gia Ujście Warty của Ba Lan và Thung lũng Lower Oder của Đức. Mặc dù chỉ cách nhau 70 km, sự chênh lệch về cơ sở hạ tầng du lịch và nỗ lực quảng bá đã dẫn đến sự khác biệt đáng kể về số lượng du khách, nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản lý du lịch xuyên biên giới phối hợp.

Sự tham gia của cộng đồng là một yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến sự thành công của du lịch xuyên biên giới. Stacchini và cộng sự [3] đã phát triển một chỉ số để đánh giá sự tham gia của cộng đồng trong phát triển du lịch, làm nổi bật ba thành phần thiết yếu: sự tham gia của cư dân vào quy hoạch, sự cởi mở của họ trong việc đón tiếp du khách và sự tham gia của họ vào việc cung cấp dịch vụ thông qua nền kinh tế chia sẻ. Các khu vực có mức độ tham gia của cộng đồng cao có xu hướng trải nghiệm kết quả du lịch bền vững hơn, đặc biệt là ở những khu vực xa xôi nơi đầu tư truyền thống vào cơ sở hạ tầng du lịch có thể bị hạn chế.

Các chính sách kinh tế, chẳng hạn như thuế quan và thuế du lịch, cũng định hình động lực du lịch xuyên biên giới. Ví dụ, thuế quan áp dụng đối với hàng hóa Canada nhập khẩu vào Hoa Kỳ đã ảnh hưởng đáng kể đến các cộng đồng biên giới phụ thuộc vào du lịch như Ellicottville, New York. Thị trường bất động sản đã bị ảnh hưởng và các doanh nghiệp địa phương đã trải qua sự giảm sút lượng khách khi khách du lịch Canada giảm đi du lịch đến Hoa Kỳ [4]. Tương tự, các chính sách thuế du lịch có thể ngăn cản khách du lịch quốc tế, đặc biệt là ở các nền kinh tế phụ thuộc vào doanh thu du lịch. Adedoyin và cộng sự [5] phát hiện ra rằng ở Maldives, việc tăng 10% thuế du lịch dẫn đến sự suy giảm 5,4% khách du lịch trong nước, chứng minh sự nhạy cảm của nhu cầu du lịch đối với các chính sách tài khóa.

Biên giới hoạt động như cả rào cản và đường dẫn cho du lịch. Trong khi theo truyền thống được coi là trở ngại, các quan điểm đương đại nhận ra biên giới là không gian năng động tạo điều kiện cho trao đổi văn hóa và kinh tế [6]. Tuy nhiên, tính thấm (permeability) của biên giới thay đổi tùy thuộc vào các yếu tố địa chính trị và văn hóa xã hội, ảnh hưởng đến sự di chuyển của khách du lịch và lợi ích kinh tế liên quan đến du lịch xuyên biên giới.

Để tối ưu hóa tiềm năng của du lịch xuyên biên giới, các nhà hoạch định chính sách nên tập trung vào việc hài hòa các quy định, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và đầu tư vào cơ sở hạ tầng bền vững. Bằng cách xem biên giới là không gian tương tác tích cực thay vì rào cản, các khu vực có thể tận dụng lợi thế kinh tế, văn hóa và môi trường của du lịch, thúc đẩy sự phát triển khu vực lâu dài và sự hiểu biết lẫn nhau [7].

Tài liệu tham khảo

[1] Vuong QH. (2024). Wild Wise Weird. https://www.amazon.com/dp/B0BG2NNHY6/

[2] Mayer M, et al. (2019). Cross-border tourism in protected areas: Potentials, pitfalls and perspectives. Springer.

[3] Stacchini A, et al. (2024). A non-compensatory index of community participation in cross-border tourism development processes. Land, 13(9), 1519. https://doi.org/10.3390/land13091519 

[4] Goshgarian M. (2025). How tariffs on Canada are impacting tourism-based border communities. https://spectrumlocalnews.com/nys/central-ny/news/2025/03/18/tariff-on-canada-starting-to-impact-tourism-based-border-communities- 

[5] Adedoyin FF, et al. (2023). The effect of tourism taxation on international arrivals to a small tourism-dependent economy. Journal of Travel Research, 62(1), 135–153. https://doi.org/10.1177/00472875211053658 

[6] Timothy DJ, et al. (2016). Editorial: Tourism issues and international borders in the Nordic Region. Scandinavian Journal of Hospitality and Tourism, 16(1), 1–13. http://dx.doi.org/10.1080/15022250.2016.1244504 

[7] Nguyen MH. (2024). How can satirical fables offer us a vision for sustainability? Visions for Sustainability. https://ojs.unito.it/index.php/visions/article/view/11267