Thức Hỏi
- 6 giờ trước
- 3 phút đọc
Phan Trọng Hiếu
Hà Nội, 25-5-2026
Hoàng hôn đầu hè buông xuống bên bờ ao tĩnh mịch, nhuộm đỏ cả một vùng mặt nước. Thi thoảng có một vài chú cá quẫy nước, gợn sóng lăn tăn lan toả cả mặt ao. Một chú Chích Bông be bé khẽ đáp xuống một cành dâu tằm khẳng khiu sát mép nước sau một ngày dài chuyền cành tìm sâu mệt nhoài.
Đang thong thả tận hưởng làn gió mát lành cuối ngày, Chích Bông chợt ngước lên trên cành liễu, ngay sát mép nước, một bóng hình đang đứng im như tượng đá. Bộ lông lam sẫm chợt bắt nắng ánh lên rồi tắt lịm theo từng đợt mây trôi.
Đó là bác Bói Cá. Bác ta là bậc tiền bối mà lũ chim non trong vùng vẫn truyền miệng: “Ông ấy đã sống qua bao mùa lũ, đã thấy những thứ mắt của những loài chim bình thường không thể nhìn thấy.”
Chích Bông lấy hết can đảm, chuyền thêm vài cành, cách bác Bói Cá một khoảng vừa đủ để không phá vỡ sự yên tĩnh.
Nó định cất lời chào, nhưng chưa kịp mở mỏ, Bói Cá đã lên tiếng. Không quay đầu, giọng như nước chảy qua đá:
“Cháu thấy gì dưới mặt nước kia?”
Chích Bông giật mình, cúi nhìn. Mặt ao lặng. Chỉ thấy bóng của nó hơi méo mó.
“Dạ, cháu thấy… bóng cháu ạ.”
Bói Cá khẽ nghiêng đầu. Một con cá nhỏ vừa quẫy lên một vòng tròn, vỡ tan, rồi mặt nước lại lành như chưa từng có gì xảy ra.
“Bóng mình trong nước?” Bói Cá chậm rãi nói, là thứ ta nhìn thấy. “Còn con cá vừa quẫy kia... cháu có thấy nó không?”
“Dạ không ạ. Cháu chỉ thấy vòng nước thôi.”
“Đúng vậy. Cái dễ thấy là vòng nước. Nhưng cái tạo ra vòng nước thì nằm bên dưới. Nó không tự hiện ra cho cháu xem. Cháu phải hỏi: Cái gì vừa động? Từ đâu?”
Bói Cá quay sang, ánh mắt nhìn vào khoảng không xa xăm.
“Sự tò mò chính là như thế.”
Chích Bông im lặng. Nó nhớ có lần đậu trên mái đình, nghe lũ trẻ con đọc câu gì đó về trăng sao. Rồi có người lớn bảo: “Người xưa nhìn sao mà tính được mùa màng. Nhìn trăng mà biết được con nước.” Hồi đó nó không hiểu. Sao với trăng ở xa thế, liên quan gì đến lúa ngoài đồng, nước dưới sông?
Giờ nó chợt nghĩ: “Có lẽ ai đó đã ngước lên bầu trời, tò mò, và đặt câu hỏi. Rồi hỏi tiếp. Rồi hỏi mãi...”
“Bác ơi,” Chích Bông buột miệng, “có phải... nhìn sao trời để tính ra lịch cũng là từ một câu hỏi không ạ?”
Bói Cá không đáp ngay, chỉ chậm rãi rỉa nhẹ chiếc lông cánh, rồi nói:
“Cháu có biết tại sao con người chế ra con chim sắt khổng lồ không?”
“Dạ... vì họ muốn bay như chúng ta?”
“Ừ. Nhưng trước khi muốn bay, họ đã hỏi: Vì sao chim bay được? Gió nâng cánh thế nào? Lông vũ xếp ra sao? Họ hỏi cho đến khi hiểu được luật của gió. Rồi họ tự tạo ra gió cho mình.”
Bói Cá ngước nhìn bầu trời đang chuyển dần sang tím sẫm. Những vì sao đầu tiên bắt đầu nhú lên như hạt mầm ánh sáng.
“Vũ trụ này không giấu giếm gì cả. Chỉ chưa nói ra mà thôi. Ai hỏi đúng cách, sẽ được trả lời. Như mặt nước kia phẳng lặng đấy, nhưng cháu chỉ cần dám hỏi bằng một cái chạm mỏ, nó sẽ vẽ cho cháu thấy những vòng tròn vô tận.”
Chích Bông nhìn xuống mặt ao. Bây giờ nó không còn thấy bóng mình nữa. Nó thấy những vì sao đang run rẩy dưới đáy nước. Một câu hỏi mới lại nảy lên trong đầu nó. Và lần đầu tiên trong đời, nó thấy cái cảm giác chưa biết ấy... Dễ chịu làm sao!
Nó không hỏi thêm câu nào nữa. Bói Cá cũng không nói gì thêm. Cả hai cùng ngồi im, nhìn những vòng tròn vô hình cứ thế lan mãi trong những tia sáng mờ nhạt cuối ngày.
Tiếng dế đã bắt đầu râm ran.
¤
*Ghi chú: Câu chuyện chép lại ở bờ ao, nơi mà nhiều chuyện nữa nay vẫn râm ran bàn tán trong Xóm Chim [1].
References
[1] Vuong, Q. H. (2025). Wild Wise Weird. https://books.google.com/books?id=C5dDEQAAQBAJ
Bình luận