Hỗ trợ tương lai của khoa học: Trao quyền cho các nhà nghiên cứu trẻ

Bách Thanh

03-05-2025

At a high level of knowledge, learning naturally has to be paired with practice.

Trích “Bird Village Economics”; Wild Wise Weird [1]

Các nhà nghiên cứu trẻ (Early Career Researchers - ECR) – bao gồm nghiên cứu sinh tiến sĩ, nghiên cứu viên sau tiến sĩ và giảng viên ở giai đoạn đầu sự nghiệp – là động lực thiết yếu của tiến bộ khoa học, mang đến những ý tưởng mới mẻ và góc nhìn sáng tạo. Tuy nhiên, họ thường phải đối mặt với những rào cản đáng kể, từ việc vượt qua các hạn chế của tổ chức đến việc đảm bảo sự công nhận cho những đóng góp của mình.

Nhiều thách thức trong số này bắt nguồn từ các cấu trúc học thuật cứng nhắc, ưu tiên số lượng công bố hơn chất lượng và đánh giá thấp những đóng góp nghiên cứu phi truyền thống. Việc thiếu đào tạo chính thức về các kỹ năng chuyên môn thiết yếu, chẳng hạn như bình duyệt và tương tác với các bên liên quan, càng làm phức tạp thêm con đường sự nghiệp của ECRs [2,3].

Nhận thấy những vấn đề này, nhiều sáng kiến đã ra đời để hỗ trợ và trao quyền cho ECRs.

Một cách tiếp cận quan trọng là thúc đẩy các cộng đồng nghiên cứu cung cấp sự cố vấn, hỗ trợ và các cơ hội hợp tác. The Impact Scholar Community là một ví dụ điển hình, cung cấp một mạng lưới cơ sở, nơi ECRs có thể trao đổi kiến thức, củng cố khả năng phục hồi chuyên môn và cùng nhau thách thức các rào cản thể chế [3]. Các cộng đồng này không chỉ cung cấp sự hỗ trợ tinh thần và chuyên môn quan trọng mà còn định vị lại ECRs như những nhà lãnh đạo chủ động trong giới học thuật thay vì những người thụ động nhận sự hướng dẫn.

Một lĩnh vực hỗ trợ quan trọng khác là đào tạo về bình duyệt. Các tạp chí như Nature Communications và Nature Reviews Endocrinology đã giới thiệu các chương trình cố vấn và đồng bình duyệt (mentoring and co-reviewing programs), trang bị cho ECRs các kỹ năng đánh giá quan trọng và kinh nghiệm trực tiếp trong giao tiếp khoa học. Phản hồi cho thấy rằng các sáng kiến này nâng cao sự tự tin và phát triển chuyên môn, nuôi dưỡng một thế hệ các nhà bình duyệt lành nghề mới [4,5].

Ngoài sự hỗ trợ cộng đồng và đào tạo, các khuôn khổ thể chế đóng một vai trò then chốt trong việc định hình con đường sự nghiệp của ECRs. UK Research and Innovation (UKRI) ủng hộ một cách tiếp cận toàn diện đối với phát triển sự nghiệp, nhấn mạnh việc đa dạng hóa kỹ năng và khám phá các con đường sự nghiệp thay thế ngoài học viện [6]. Quan điểm này phù hợp với sự công nhận ngày càng tăng rằng ECRs đóng góp ý nghĩa cho một loạt các lĩnh vực, bao gồm công nghiệp, chính sách và tương tác cộng đồng.

Bất chấp những nỗ lực này, những thách thức mang tính cấu trúc vẫn còn tồn tại. Các tổ chức học thuật truyền thống tiếp tục đánh giá thấp các hoạt động ngoài các công bố nghiên cứu thông thường, thường gạt sang một bên các hoạt động tương tác hướng đến tác động với cộng đồng, các nhà thực hành và các nhà hoạch định chính sách. Giải quyết những vấn đề hệ thống này đòi hỏi sự thay đổi trong các chính sách của tổ chức để công nhận những đóng góp nghiên cứu đa dạng, đặc biệt là những đóng góp nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu [3].

Hỗ trợ các nhà nghiên cứu trẻ thông qua xây dựng cộng đồng, đào tạo về bình duyệt và cải cách thể chế là điều cần thiết cho tương lai của khoa học. Những sáng kiến này không chỉ trao quyền cho ECRs mà còn tăng cường hệ sinh thái nghiên cứu rộng lớn hơn. Để duy trì tiến bộ, các nhà nghiên cứu cấp cao và các tổ chức học thuật phải tích cực ủng hộ các con đường sự nghiệp linh hoạt và toàn diện, đảm bảo rằng ECRs nhận được sự công nhận và cơ hội mà họ xứng đáng [7].

Tài liệu tham khảo

[1] Vuong QH. (2024). Wild Wise Weird. https://www.amazon.com/dp/B0BG2NNHY6/

[2] Baudoin L. et al. (2022). Imagining a place for sustainability management: An early career call for action. Journal of Management Studies, 60(3), 754-760. https://doi.org/10.1111/joms.12887

[3] Wierenga M. et al. (2024). Communities for impact: Empowering early-career researchers in the pursuit of impact. Strategic Organization, 23(1), 19-30. https://doi.org/10.1177/14761270241274038

[4] Editoral. (2024). Growing early career researchers pathways through co-review. Nature Communications, 15, 1869. https://www.nature.com/articles/s41467-024-45269-0

[5] Editoral. (2020). Recognizing the involvement of early-career researchers in peer review. Nature Reviews Endocrinology, 16, 535. https://www.nature.com/articles/s41574-020-0404-2

[6] UK Research and Innovation. (2024). Early career researchers: Career and skills development. https://www.ukri.org/what-we-do/developing-people-and-skills/ahrc/early-career-researchers-career-and-skills-development/

[7] Nguyen MH. (2024). How can satirical fables offer us a vision for sustainability? Visions for Sustainability. https://ojs.unito.it/index.php/visions/article/view/11267