Các nhà đầu tư tài chính có thực sự tin vào tính bền vững không?

Nguyễn Thị Hồng Huệ

Ngân hàng Shinhan

03-04-2025

Hearing is one thing; they all want to eye-witness such skills.

Trích “Guru Bird”; Wild Wise Weird [1]

Bền vững đã trở thành một vấn đề then chốt trong tài chính toàn cầu, định hình các quyết định đầu tư trên mọi lĩnh vực. Tuy nhiên, sự hoài nghi vẫn tồn tại: liệu các nhà tài chính có thực sự ưu tiên bền vững, hay đó chỉ là một phản ứng chiến lược đối với các xu hướng thị trường và áp lực pháp lý đang thay đổi?

Nghiên cứu gần đây mang đến một cái nhìn đa chiều. Mặc dù bền vững đã thu hút sự quan tâm đáng kể của nhà đầu tư, động lực đằng sau những khoản đầu tư này không phải lúc nào cũng rõ ràng. Nghiên cứu của Hartzmark và Sussman [2] cho thấy các quỹ tương hỗ (mutual funds) có xếp hạng bền vững cao đã nhận được dòng vốn đầu tư vào đáng kể, vượt quá 24 tỷ đô la, trong khi những quỹ có xếp hạng bền vững thấp phải đối mặt với dòng vốn ra hơn 12 tỷ đô la. Điều này cho thấy các nhà đầu tư nhận thức tích cực về tính bền vững, thường liên kết nó với rủi ro thấp hơn và lợi nhuận dài hạn cao hơn. Tuy nhiên, dữ liệu thực nghiệm không tiết lộ mối tương quan nhất quán giữa xếp hạng bền vững và hiệu suất tài chính vượt trội, cho thấy rằng sự nhiệt tình của nhà đầu tư có thể được thúc đẩy nhiều hơn bởi các động cơ phi tài chính (non-financial motives) so với kỳ vọng kinh tế thuần túy [2].

Bất chấp sự nhiệt tình ban đầu, những diễn biến gần đây cho thấy sự rút lui khỏi các cam kết bền vững của các tổ chức tài chính lớn. Kirk [3] chỉ ra cách Sáng kiến Các nhà Quản lý Tài sản Ròng Không (Net Zero Asset Managers Initiative) và các cam kết liên quan đến ESG (Environmental, Social, and Governance) khác đã suy yếu do áp lực chính trị và thị trường. Nhiều tổ chức tài chính, từng là những người ủng hộ mạnh mẽ tính bền vững, hiện đang thu hẹp các cam kết của mình, cho thấy rằng sự nhiệt tình trước đây có thể mang tính cơ hội hơn là xuất phát từ niềm tin sâu sắc [3]. Điều này làm dấy lên lo ngại về việc liệu tính bền vững có còn là một nguyên tắc tài chính cốt lõi hay chỉ là một xu hướng nhất thời bị chi phối bởi các áp lực bên ngoài.

Trong khi đó, nhu cầu đầu tư vào cơ sở hạ tầng bền vững vẫn vô cùng cấp thiết. Nhu cầu cơ sở hạ tầng toàn cầu được dự đoán sẽ cần 6 nghìn tỷ đô la hàng năm, nhưng mức đầu tư hiện tại chỉ đáp ứng được một nửa nhu cầu này. Sự tham gia của khu vực tư nhân là rất quan trọng để thu hẹp khoảng cách này, nhưng các nhà đầu tư phải đối mặt với những rào cản đáng kể, bao gồm chi phí ban đầu cao, môi trường pháp lý không chắc chắn và lợi nhuận điều chỉnh theo rủi ro không đầy đủ. Khuyến khích đầu tư tư nhân lớn hơn đòi hỏi các chính sách minh bạch, cơ chế chia sẻ rủi ro và sự hỗ trợ thể chế mạnh mẽ hơn để đảm bảo tính khả thi về mặt tài chính của các dự án bền vững [4].

Để thúc đẩy cam kết lâu dài đối với tính bền vững, các bên liên quan trong lĩnh vực tài chính phải hoạt động trong một khuôn khổ các chỉ số rõ ràng, tiêu chuẩn hóa và các cơ chế báo cáo minh bạch. Lützkendorf và cộng sự [5] nhấn mạnh rằng động lực của nhà đầu tư rất đa dạng, đòi hỏi các ưu đãi phù hợp để khuyến khích các hoạt động đầu tư bền vững. Việc điều chỉnh các ưu đãi tài chính với các mục tiêu bền vững thông qua các chiến lược đáng tin cậy, dựa trên dữ liệu có thể giúp đảm bảo rằng tính bền vững vẫn là một ưu tiên đầu tư khả thi và hấp dẫn.

Sự tham gia của lĩnh vực tài chính vào tính bền vững vẫn còn phức tạp và đôi khi không nhất quán. Mặc dù hành vi của nhà đầu tư cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ đến tính bền vững, sự dao động trong các cam kết của các tổ chức tài chính cho thấy một mối quan hệ mong manh và thường mang tính chiến lược với khái niệm này [6]. Trong tương lai, tính minh bạch mạnh mẽ, các chỉ số bền vững được tiêu chuẩn hóa và sự tương thích giữa các ưu đãi tài chính và các mục tiêu bền vững sẽ rất cần thiết để thúc đẩy cam kết thực sự và lâu dài trong lĩnh vực tài chính.

Tài liệu tham khảo

[1] Vuong QH. (2024). Wild Wise Weird. https://www.amazon.com/dp/B0BG2NNHY6/

[2] Hartzmark SM, Sussman AB. (2019). Do investors value sustainability? A natural experiment examining ranking and fund flows. The Journal of Finance, 74(6), 2789-2837. https://doi.org/10.1111/jofi.12841 

[3] Kirk S. (2025). Do financiers believe in sustainability or not? https://www.ft.com/content/9b9cda60-b3a2-4cb3-bbaf-b66c224396dc 

[4] Bielenberg A, et al. (2016). Financing change: How to mobilize private-sector financing for sustainable infrastructure. McKinsey  & Company.

[5] Lützkendorf T, et al. (2011). Engaging Financial Stakeholders: Opportunities for a Sustainable Built Environment. Building Research & Information, 39(5), 483-503.

[6] Nguyen MH. (2024). How can satirical fables offer us a vision for sustainability? Visions for Sustainability. https://ojs.unito.it/index.php/visions/article/view/11267