Bút chiến về cảnh giới

Chẫu Chàng

Xóm Chim, 12-4-2025

Vụ án chấn động vẫn còn nguyên trong trí nhớ. Ngày ấy Bìm Bịp lừa Bói Cá đóng vai Đại sư Xóm Chim đến nỗi ngài thân bại danh liệt, phải đi lưu vong biệt xứ bao tháng ngày bên Xóm Ếch. Nay tuy đã hồi cố hương, nhưng mối thâm thù với Bìm Bịp cứ như đám than hồng, âm ỉ trong lòng, chỉ chờ ngày có cơn gió thổi là lửa giận bừng lên thui đốt tuốt tuột.

Nhưng tại sao than hồng rực rồi, mấy bận gió đến, mà vẫn chưa thấy đám cháy nào?

Ấy là vì Bói Cá cũng hơi kinh hãi Bìm Bịp. Đầu tiên phải nói móng vuốt của Bìm Bịp rất sắc, khỏe, nhọn, dài. Ở nơi chiến trường, vũ khí cỡ này kể cả là bậc đại trí, thông thạo binh pháp Xóm Chim thì cũng đâu dám nói chắc chiếm phần thượng phong? Tiếp theo là nói tới mỏ. Mỏ Bìm Bịp cũng khiếp. Dùng mỏ mà chiến đấu thì Xóm Chim đã từng bàn tán việc Bìm Bịp không ngán cả mấy anh Chó, Mèo. Có bận còn đuổi cho bọn Chó chạy thục mạng, vừa chạy vừa kêu ăng ẳng, vì ân hận chọc ghẹo nhầm đối tượng. Nhưng hơn cả vũ khí là tinh thần trấn áp. Quanh vùng này, nhất là Xóm Chim, hiện chỉ có Bìm Bịp là giương mắt đỏ vằn, khiêu khích, chiến đấu và cuối cùng làm thịt cả Rắn Hổ Mang. Có trận nhanh tới mức, xóm còn chưa kịp gọi nhau ra xem chiến đấu, tới khi chúng chim tới được chiến địa, thì đã thấy Bìm Bịp đang quặp đầu Hổ Mang, khoan khoái gặm nhấm chiến quả. Niềm tự hào xen lẫn với kinh hãi của Xóm Chim để lại ấn tượng sâu sắc.

Vì thế, than hồng đầy một vựa rồi, gió ngợp một trời, nhưng chưa có đám cháy nào.

Nhưng mà oan có đầu, nợ có chủ, thù phải trả. Ngẫm nghĩ mãi Bói Cá kết luận, phải tương kế tựu kế. Biến cái mạnh của Bìm Bịp thành nhược điểm để tấn công. Như thế, mặt trận rửa nhục không phải là vũ lực, mà là trí tuệ, là phong cách. Vũ khí không phải là móng, mỏ, mà là lập luận, là bút chiến. Qua đó cảnh giới sẽ khác nhau. Thân phận phàm phu tục tử của Bìm Bịp sẽ rõ ra thôi. Ở cảnh giới thanh cao (崇高境界), Bói Cá sẽ tỏa sáng, Bìm Bịp sẽ mịt mờ... Thế là đủ!

Luận chiến bằng tung tin. Sau đó thám thính dư luận Xóm Chim cho điểm. Sau 3 vòng, tính tổng điểm sẽ biết. Bói Cá tính, điểm “thanh cao” của ngài sẽ vượt trội.

Vòng 1: Lập luận Bói Cá tung ra là Bìm Bịp ăn uống tục tằn. Ăn thứ hại thân, tăng độc tính như rắn độc. Ngược lại, Bói Cá thanh cao, tới ăn cá sống nước bẩn còn không thèm. Thế mới gọi là “chỉ dấu sinh thái”.

Điểm: Bói Cá 55 Bìm Bịp 45. Bói Cá thắng, nhưng không quá vượt trội.

Vòng 2: Bói Cá tung ra lập luận rằng về tư cách, Bìm Bịp cam chịu thân phận cá chậu chim lồng. Có anh Bìm Bịp còn vênh vang về ở với con người như nô lệ, đóng vai gác nhà trông cửa, sống bằng mồm kêu to, vuốt sắc, mỏ nhọn. Con người cho gì ăn nấy, ăn cả ốc bươu trong ao, thật là giống tham ăn tạp. Vì tham ăn tục uống mà hy sinh cả tự do. Ngược lại, Bói Cá yêu tự do, tự tại... điềm tĩnh đậu cành cây. Đêm ngủ trong hang, ngắm sao trời, mây gió.

Điểm: Bói Cá 55 Bìm Bịp 45. Điểm Bói Cá hơn, nhưng không quá vượt trội.

Thắng phải giòn giã, chứ cách nhau chút chút thế này chưa vinh quang. Bói Cá xuất kỳ chiêu, quyết hạ đo ván lượt 3, cũng lượt cuối cùng. Đòn hiểm, tỷ số phải Bói Cá 90 Bìm Bịp 10 mới đáng.

Vòng 3: Bói Cá tung ra mệnh đề bút chiến sắc lẹm. Đại ý: Tuy rằng Bìm Bịp cam chịu thân phận tôi tớ, nhưng vẫn không được con người tôn trọng. Bằng chứng nằm ở y học cổ truyền. Cây Bìm Bịp chính là từ đó. Con người muốn tìm thuốc trong rừng, bẻ chân bìm bịp con. Bìm Bịp mẹ phải đi vào rừng tìm cây thuốc về đắp, người lần theo hái lá thuốc. Đó là giai thoại. Còn hiện nay, Bìm Bịp vẫn bị ngâm rượu thuốc, con người uống rượu Bìm Bịp để chữa bệnh đau xương khớp. Bằng chứng nằm rõ ở các chai rượu thuốc bìm bịp.

Bói Cá ung dung chờ cú đại thắng. Sai các đồ đệ tỏa đi ngóng tin, xem điểm số chung kết ở vòng 3. Vòng này thắng phải oanh liệt. Vượt trội! Cảnh giới thanh cao nó phải thế mới được.

Bói Cá chìm vào giấc ngủ hân hoan... Cho tới khi nghe tiếng hoảng hốt ngoài cửa hang.

Bọn chim thám thính đã thu lượm được điểm số về báo cáo. Chào Mào báo cáo tin trời sập: Bói Cá 10 Bìm Bịp 90.

Choáng váng, Bói Cá thấy thua đến nơi, thua chung cuộc, cần phải truy nguyên nhân.

Chào Mào: – Phía Bìm Bịp cũng tung ra bằng chứng y học...

Bói Cá: – Thế nào?

Chào Mào: – Thịt Bói Cá cũng được dùng để chữa bệnh (Nói rồi trích tài liệu đầy đủ)

Bói Cá thở dài: – Nhưng thế thì mới hòa... Đâu đến nỗi

Chào Mào: – Vấn đề là thịt Bói Cá lại chữa loại bệnh khó nói...

Bói Cá quát: – Bệnh gì, nói mau lên, cứ lấp lửng thế.

Chào Mào: – Bệnh trĩ

Mắc cỡ, Bói Cá quát to hơn: – Trĩ thì cũng là bệnh, có chăng thì chỉ thua xương khớp ở cái sang mồm, chứ sao lại thấp thế.

Chào Mào: – Thấp bởi đánh giá của Xóm Chim, thưa ngài. Xóm bảo Bìm Bịp dù sao cũng là thuốc uống, vẫn còn sang chảnh, chứ không tệ như Bói Cá.

Bói Cá gầm rít: – Thịt Bói Cá làm thuốc thế nào mà lại không thanh cao bằng rượu Bìm Bịp?

Chào Mào đỏ mặt đáp lí nhí: – Dạ viên hỗn hợp thịt Bói Cá cần phải đắp ngay đúng hậu môn.

[...]

Vài phút im lặng kéo dài như cả thế kỷ. Bói Cá nhận ra, than sẽ còn phải ủ hồng rất lâu nữa. Từ nay, Xóm Chim sẽ vĩnh viễn bị cấm sử dụng thuật ngữ cảnh giới thanh cao (崇高境界).

*Ghi chú: Chuyện nằm trong loạt truyện tiếp nối của Ngụ Ngôn Bói Cá [1] nhằm nâng cao Chỉ số Trí khôn Thiên nhiên (NQ) của Xóm Chim [2,3].

Tài liệu tham khảo

[1] Vuong QH. (2024). Wild Wise Weird. https://www.amazon.com/dp/B0BG2NNHY6

[2] Vuong QH, Nguyen MH. (2025). On Nature Quotient. https://philarchive.org/rec/VUOONQ

[3] Nguyen MH. (2024). How can satirical fables offer us a vision for sustainability? Visions for Sustainability. https://ojs.unito.it/index.php/visions/article/view/11267