Blockchain và trợ cấp thông minh: Thúc đẩy chuyển dịch công nghệ các-bon thấp

Sóc Mun

09-09-2025

“There must be a plan of action because delaying will be dangerous. Kingfisher is unsure if he is too worried […]. The situation seems life-threatening!”

In “GHG Emissions”; Wild Wise Weird [1]

Các chính phủ trên toàn thế giới đang phải đối mặt với thách thức kép: vừa cắt giảm khí thải nhà kính, vừa duy trì tăng trưởng kinh tế. Một con đường đầy hứa hẹn là khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào các công nghệ các-bon thấp (LCTs)—bao gồm năng lượng tái tạo, thu giữ các-bon và hệ thống sản xuất tiết kiệm năng lượng. Tuy nhiên, những công nghệ này thường đòi hỏi chi phí ban đầu rất cao, khiến sự hỗ trợ công trở nên thiết yếu.

Một nghiên cứu mới của Chen, Chen và Huang [2] xem xét cách trợ cấp của chính phủ và công nghệ blockchain cùng tác động đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp vào LCTs. Sử dụng mô hình lý thuyết trò chơi trong chuỗi cung ứng, nhóm tác giả so sánh hai loại trợ cấp phổ biến: trợ cấp công nghệ (hỗ trợ trực tiếp cho nghiên cứu và thiết bị) và trợ cấp kết quả (thưởng dựa trên mức giảm phát thải đã được xác minh). Nghiên cứu cũng phân tích vai trò của blockchain—một sổ cái kỹ thuật số minh bạch và chống giả mạo—trong việc củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với các tuyên bố môi trường của doanh nghiệp.

Các phát hiện đưa ra một số kết luận quan trọng. Thứ nhất, trợ cấp lớn hơn luôn khuyến khích đầu tư mạnh mẽ hơn vào công nghệ các-bon thấp, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào thiết kế chính sách. Trợ cấp công nghệ phù hợp nhất khi mức hỗ trợ còn khiêm tốn, trong khi trợ cấp kết quả hiệu quả hơn khi phần thưởng cho mỗi đơn vị giảm phát thải đủ lớn. Thứ hai, việc áp dụng blockchain làm gia tăng tác động của trợ cấp nhờ đảm bảo dữ liệu phát thải đáng tin cậy. Sự minh bạch này nâng cao “niềm tin xanh” của người tiêu dùng, duy trì nhu cầu và thúc đẩy doanh nghiệp giảm phát thải quyết liệt hơn—ngay cả khi giá sản phẩm tăng. Thứ ba, lợi ích của blockchain còn phụ thuộc vào chi phí triển khai: nếu chi phí quá cao, tác động tích cực sẽ suy giảm.

Nghiên cứu kêu gọi các chính sách trợ cấp linh hoạt, thiết kế hợp lý, đi kèm hạ tầng số giá rẻ. Các ví dụ thực tế cho thấy sự kết hợp này mang lại hiệu quả: nền tảng các-bon dựa trên blockchain ở Trung Quốc và hệ thống trợ cấp năng lượng tái tạo phối hợp tại Đức minh chứng cho việc kết hợp công nghệ xây dựng niềm tin với hỗ trợ tài chính có thể thúc đẩy quá trình khử các-bon [3,4].

Ở cấp độ sâu hơn, nghiên cứu nhấn mạnh mối quan hệ con người–thiên nhiên [5]. Xã hội cần những thông tin sinh thái đáng tin cậy để đưa ra lựa chọn bền vững. Blockchain tạo ra niềm tin về các tác động môi trường, trong khi trợ cấp biến niềm tin đó thành đầu tư cụ thể. Kết hợp lại, chúng góp phần nuôi dưỡng Trí tuệ Sinh thái (Nature Quotient – NQ) [6]. Nâng cao NQ trong chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng là điều cốt lõi, không chỉ để đạt được các mục tiêu khí hậu mà còn để đảm bảo sự hài hòa lâu dài giữa phát triển con người và khả năng phục hồi của tự nhiên.

Tài liệu tham khảo

[1] Vuong QH. (2024). Wild Wise Weird. https://books.google.com/books?id=N10jEQAAQBAJ

[2] Chen W, Chen Y, Huang X. (2025). Low-carbon technology investment strategies with blockchain under subsidy policies. Humanities and Social Sciences Communications, 12, 1459. https://doi.org/10.1057/s41599-025-05590-5 

[3] DOIT. (2024). Quchain technology pollution reduction and carbon reduction synergistic platform won the “2023 China’s New Smart City Typical Case Collection”. https://www.doit.com.cn/p/507472.html 

[4] Fraunhofer ISE. (2024). Öffentliche Stromerzeugung 2024: Deutscher Strommix so sauber wie nie. https://energy-charts.info/?l=de&c=DE 

[5] Nguyen MH. (2024). How can satirical fables offer us a vision for sustainability? Visions for Sustainability, 23(11267), 323-328. https://doi.org/10.13135/2384-8677/11267

[6] Vuong QH, Nguyen MH. (2025). On Nature Quotient. Pacific Conservation Biology, 31, PC25028. https://doi.org/10.1071/PC25028