Vòng xoáy Bất định – Phi lý sau các cuộc tấn công của Mỹ–Israel vào Iran

Nguyễn Phương Tri

Hồ Chí Minh, 01-03-2026

© CNN

Khoảng một tuần sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ các mức thuế quan mà Tổng thống Donald Trump theo đuổi dựa trên một đạo luật vốn được thiết kế cho các tình huống khẩn cấp quốc gia [1], Hoa Kỳ và Israel đã phát động một chiến dịch quân sự quy mô lớn mang tên Operation Epic Fury nhằm vào Iran. Sự bất định chính trị trong nước bao quanh chính quyền vào thời điểm đó có thể đã góp phần định hình bối cảnh chiến lược rộng lớn hơn, trong đó quyết định tiến hành hành động quân sự được đưa ra.

Theo các nhà phân tích và phóng viên khác, bao gồm CNN:

“Lãnh tụ tối cao Iran, Đại giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei, đã thiệt mạng sau một cuộc tấn công chung của Mỹ–Israel mà Tổng thống Donald Trump cho biết nhằm lật đổ chính quyền Tehran.

Cái chết của ông đẩy Trung Đông vào tình trạng bất định, làm dấy lên những câu hỏi về việc ai sẽ lãnh đạo đất nước, các lực lượng ủy nhiệm của Iran sẽ phản ứng ra sao, và mức độ trả đũa tiếp theo mà Mỹ, Israel cùng các quốc gia láng giềng trong khu vực có thể phải đối mặt.”

Theo mệnh đề Tương hỗ Bất định–Phi lý (Uncertainty–Absurdity Mutuality) [3], ta có thể dự đoán rằng một chuỗi các sự kiện phi lý sẽ tiếp tục diễn ra sau làn sóng bất định xuất hiện tại Trung Đông, từ đó hình thành một vòng xoáy bất định–phi lý.

Do đó, sự “giảm tốc phản ứng” từ tất cả các bên — một khoảng dừng mang tính chiến lược và phản tư nhằm làm giảm entropy phản ứng và cho phép xem xét cẩn trọng các méo mó nhận thức nền tảng — là điều thiết yếu để ngăn chặn vòng xoáy bất định–phi lý này.

References

[1] Reuters. (2026, Feb. 21). US Supreme Court strikes down Trump's global tariffs. https://www.reuters.com/legal/government/us-supreme-court-rejects-trumps-global-tariffs-2026-02-20/

[2] CNN. (2026, Mar. 1). Iran’s supreme leader killed in US-Israeli strikes as Tehran retaliates with fresh attacks. https://edition.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl

[3] Nguyen, M.-H. (2026). Uncertainty-Absurdity Mutuality. http://books.google.com/books/about?id=QpHCEQAAQBAJ