Đào tiên luận

NMH

25-1-2026

© VQH

Trang Tử thấy Bói Cá đang loay hoay giữa các cành cây đào nên lạ quá hỏi:

– Sao hôm nay Bói Cá không ở cành tre thiền định, rồi bắt cá, mà lại loay hoay nhảy nhót trên cây đào làm gì?

Chợt nghe tiếng Trang Tử, Bói Cá mừng quá, vội đáp ngay:

– Sư phụ cứu giúp, chứ Bói Cá tôi đây cái đầu không yên. Mấy hôm cứ nghĩ về sự tích đào tiên của Tây Vương Mẫu, rồi bao truyện ly kỳ xung quanh, mà đầu óc vẫn không hiểu ra mấy?

Trang Tử cười: – Nhưng mà ta cũng đã ăn đào tiên bao giờ đâu...

Bói Cá: – Nhưng sư phụ có pháp nhãn cao siêu, thân tâm đã thoát mọi tục khí, luận được chuyện thế gian hàng ngàn năm, thì cứ gì phải ăn mới hiểu.

Nghe tới lập luận này, Trang Tử ngẩn người ra, vì thấy đúng quá, không biết bác bẻ lại thế nào. Được thể, Bói Cá hỏi luôn:

– Đệ tử nghe nói đào tiên loại vạn năm mới chín, ngửi thôi thì sống 367 năm, còn ăn một miếng thì thọ ngang trời đất. Nên quả đào được dùng như biểu tượng trường thọ và Đạo Giáo, cũng không thua kém chu sa. Có phải vậy không, thưa sư phụ?

Trang Tử nghiêm nghị, nhưng đáp cầm chừng: – Có nghe. Chưa được ăn.

Bói Cá: – Vậy việc ở tiên cảnh, các vị thần tiên đều được ăn đào tiên vào mùa xuân, sư phụ có nghe?

Trang Tử đáp dè dặt: – Có nghe. Chưa được ăn. Nhưng việc ấy đâu có gì mà khiến ngươi động tâm, nhảy nhót loạn xạ trên cây thế?

Tới đây, Bói Cá mới lộ diện thách thức, hỏi tiếp: – Cái khó hiểu là thế này, ăn một miếng đã thọ ngang trời đất, tức là vô lượng thời gian rồi (infinite time). Thế thì sao lại phải ăn lặp đi lặp lại nhiều mùa xuân làm chi cho phí của.

Biết gặp ca khó, Trang Tử mua giờ: – Ta cũng chỉ mới nghe. Nhưng việc này hẳn phải có lý. Đêm nay ta dùng pháp nhãn điều tra xem đáp án ra sao.

Bói Cá đắc ý, phen này sư phụ chắc bí rồi.

[...]

Không sai hẹn, sáng hôm sau, Trang Tử đã ngồi thư thái bên gốc cây đào, ý chừng như chờ BC để giải đáp. Thấy Bói Cá tới, Trang Tử vẫy ta ra hiệu, rồi nói đủ nghe:

– Đúng là ăn một miếng đào tiên đã thọ ngang trời đất, sống vô lượng thời gian.

Bói Cá ra vẻ đắc ý: – Vậy thì ăn nhiều quả lãng phí quá rồi!

Trang Tử: – Không hẳn, vì vô lượng thời gian thuộc về vô cực (infinity)...

Bói Cá sốt ruột chen ngang: – Vậy vẫn là vô lượng, vô số kể,... vẫn là lãng phí.

Trang Tử nhíu mày: – Ngươi sốt ruột làm gì. Vấn đề là có loại vô cực to hơn loại vô cực khác!

Bói Cá há hốc mỏ, kinh ngạc: – Vô cực là to vô kể, mà lại có vô cực to hơn vô cực, thế thì vô cực phi lý rồi. Trang Tử có nhầm lẫn gì không?

Trang Tử cười: – Pháp nhãn ta chạy tới 2300 năm sau, thấy nó thành định lý toán học, dạy đầy trong trường. Chỉ vì ngươi nhục nhãn nên ngạc nhiên thôi.

Nghe tới đây, Bói Cá đành chịu. Bỗng gã đổi sang vui, tranh thủ học mót: – Tôi nay được sáng mắt ra. Nhưng rất mong sư phụ dậy cho biết bí quyết luyện pháp nhãn.

Bói Cá tưởng hỏi vậy vớt vát, chứ đâu có việc truyền mật pháp đơn giản thế. Nào ngờ Trang Tử vui vẻ nói thầm:

– Hãy google “Georg Cantor”.

References

[1] Vuong QH. (2024). Wild Wise Weird. https://books.google.com/books?id=N10jEQAAQBAJ

[2] Zhuang Zhou. (1964). Zhuangzi.

[3] Nguyen MH. (2025). Kingfisherish Wandering. https://www.amazon.com/dp/B0FVLLLXNW/